Η τεχνολογία στην υπηρεσία του σακχαρώδη διαβήτη

Είναι πλέον αποδεδειγμένο ότι η συνεχής υποδόρια χορήγηση ινσουλίνης με αντλία αποτελεί τον πιο πιστό τρόπο μίμησης της φυσιολογικής λειτουργίας του παγκρέατος στα άτομα με διαβήτη τύπου 1


Επιδημικές διαστάσεις λαμβάνει η ανάπτυξη του διαβήτη παγκοσμίως. Οι χρόνιες επιπλοκές του διαβήτη είναι ο μεγάλος ιατρικός και κοινωνικός εφιάλτης, απόρροια και συνεπαγόμενο αποτέλεσμα αυτής της ανάπτυξης. Ασπίδα κατά των επιπλοκών του διαβήτη αποτελεί η όσο το δυνατόν καλύτερη γλυκαιμική ρύθμιση. Η συνεχής υποδόρια χορήγηση ινσουλίνης (Continuous Subcutaneous Insulin Infusion -CSII) μέσω των αντλιών ινσουλίνης αποτελεί σήμερα μια πολύ καλή και σύγχρονη απάντηση στον υπάρχοντα προβληματισμό για την άριστη γλυκαιμική ρύθμιση. Με την αντλία ινσουλίνης προγραμματίζονται οι διαφορετικοί ρυθμοί εγχύσεως της βασικής ινσουλίνης καθ’ όλο το 24ωρο (basal program), ενώ παράλληλα ρυθμίζεται η χορήγηση ινσουλίνης σε bolus προγευματικές δόσεις ανάλογα με τους υδατάνθρακες που θα καταναλώσει το άτομο που φέρει την αντλία. Έτσι, το προκύπτον basal-bolus πρόγραμμα της αντλίας προσομοιάζει σημαντικά με το φυσιολογικό πρότυπο βασικής και προγευματικής έκκρισης ινσουλίνης που συμβαίνει στα μη διαβητικά άτομα.

Αυτή η μίμηση της φυσιολογικής λειτουργίας του παγκρέατος που επιτυγχάνεται με την CSII αποτελεί τη βάση της επιτυχούς γλυκαιμικής ρύθμισης που γίνεται εφικτή με τις αντλίες. Η ικανοποιητική έως και άριστη γλυκαιμική ρύθμιση που επιτυγχάνεται με τη θεραπεία CSII έχει επιβεβαιωθεί από πολλές ερευνητικές ομάδες και συνοδεύεται από συστηματική βελτίωση ενδιάμεσων μεταβλητών όπως κετονών, λιπιδίων, γαλακτικού οξέος και αμινοξέων. Μετανάλυση 22 μελετών με στόχο τη σύγκριση της θεραπείας CSII με την Ε.Ι. (Εντατικοποιημένη Ινσουλινοθεραπεία) έδειξε ότι με την CSII επιτυγχάνεται καλύτερη γλυκαιμική ρύθμιση και βελτίωση της HbA1C κατά 0,62%. Στην ίδια μετανάλυση οι σοβαρές υπογλυκαιμίες μειώθηκαν σε σημαντικό βαθμό με την αντλία ινσουλίνης σε σύγκριση με το σχήμα πολλαπλών ενέσεων.

Σε μια άλλη μετανάλυση 12 μελετών με τον ίδιο στόχο παρατηρήθηκε εξίσου σημαντική μείωση της HbA1C στην ομάδα της αντλίας αλλά και 14% μείωση της απαιτούμενης δόσης ινσουλίνης σε σύγκριση με την ομάδα Ε.Ι. Άλλα πλεονεκτήματα της θεραπείας με αντλία είναι η μικρότερη διακύμανση των ημερησίων τιμών σακχάρου, η σταθερότερη δράση της ινσουλίνης, η εξαφάνιση της υποδόριας αποθήκευσης ινσουλίνης, η ευκολία στη χρήση, η ευελιξία και η ποιότητα ζωής που προσφέρει στους ασθενείς. Τα οφέλη της θεραπείας με αντλία ινσουλίνης δεν έγιναν βέβαια τώρα γνωστά. Παρόλ’ αυτά, ακόμα και σε χώρες όπως οι ΗΠΑ και η Γερμανία (χώρες με τους περισσότερους χρήστες αντλιών), αντλία χρησιμοποιεί μόνο το 20-30% των ατόμων με διαβήτη τύπου 1. Σύμφωνα με πρόσφατες μελέτες, βασικοί λόγοι είναι η ανάγκη να φοριέται συνεχώς ένα «ξένο σώμα» και ο «περίπλοκος» χειρισμός της αντλίας.

Κάποιοι ασθενείς αναφέρουν ότι η συνεχή παρουσία της αντλίας σε κάθε δραστηριότητά τους και η έλλειψη διακριτικότητας μπορεί να γίνει δυσάρεστη και κουραστική (κοινωνική ζωή, αθλητική δραστηριότητα, σεξουαλική ζωή κ.λπ.). Κάποιοι ακόμη πιστεύουν ότι η αντλία μπορεί να είναι και επικίνδυνη λόγω μιας επιπλοκής του διαβήτη, τη διαβητική κετοξέωση που παρουσιάζεται μόλις τέσσερις ώρες μετά τη διακοπή λειτουργίας της αντλίας. Οι γονείς μικρών παιδιών με διαβήτη ισχυρίστηκαν επιπλέον ότι ανησυχούν ότι το παιδί παίζοντας με την αντλία θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά τη θεραπεία του. Αυτά κι άλλα κενά έρχεται να καλύψει η τεχνολογία των νέων αντλιών. Η καινοτομία και τα μεγάλα πλεονεκτήματα των νέων συστημάτων στηρίζονται στην αμφίδρομη επικοι νωνία αντλίας και μετρητή με απόλυτα ασφαλή τεχνολογία Bluetooth.

Όλες οι λειτουργίες της αντλίας (και ο πλήρης χειρισμός της) εκτελούνται και από τον μετρητή, ενώ τα δεδο μένα αποθηκεύονται και στις δύο συσκευές. Δεν απαιτείται η παραμικρή επαφή με την ίδια την αντλία και συνεπώς η δια κριτικότητα εξασφαλίζεται πλήρως. Είναι γνωστό ότι όλα τα άτομα με διαβήτη δεν έχουν την ίδια ευαισθησία στην ινσουλίνη. Για αυτό η θεραπεία πρέπει να εξατομικεύεται. Τα πρωτοποριακά συστήματα «συμβούλων bolus» (bolus advisor) νέας γενιάς προτείνουν στον χρήστη να δώσει μια συγκεκριμένη ποσότητα ινσουλίνης bolus, αφού ληφθούν υπόψη όλες οι σημαντικές παράμετροι: ευαισθη σία στην ινσουλίνη, χρονική περίοδος της ημέρας, σάκχαρο αίματος, ποσότητα υδατανθράκων τροφής, πιθανή σωματική άσκηση, αλλά και η λεγόμενη «ενεργή ινσουλίνη», δηλαδή ινσουλίνη που υπάρχει ήδη και δρα στον οργανισμό.

Μελέτες έχουν δείξει ότι η δυνατότητα ενός συμβούλου bolus να υπο λογίζει την «πραγματικά ενεργή ινσουλίνη», δηλαδή την ινσου λίνη που δόθηκε ως διορθωτική δόση bolus για τη μείωση του σακχάρου στο αίμα και όχι την ινσουλίνη που δόθηκε ως bolus γεύματος για την κατανάλωση υδατανθράκων, μπορεί να βοη θήσει στην πρόληψη μεταγευματικών υπεργλυκαιμιών, γνωστό προγνωστικό παράγοντα καρδιαγγειακών επιπλοκών. Η ευκολία στη διαχείριση της θεραπείας του διαβήτη απο τελούσε ανέκαθεν στόχο των νέων συστημάτων. Λειτουργίες όπως η μέτρηση γλυκόζης αίματος, η συμβουλή bolus (από το «σύμβουλο bolus») και η χορήγηση της συνιστώμενης (ή άλλης) δόσης bolus μπορούν να γίνουν από τον μετρητή σε λιγότερο από ένα λεπτό και χωρίς καμία επαφή με την αντλία. Ακόμη, ο μετρητής έχει τη δυνατότητα να κάνει αναλύσεις των δεδομένων των μετρήσεων ή της αντλίας με τη μορφή έγχρωμων γραφημάτων και γραφημάτων τύπου «πίτας». Αν είναι επιθυμητό βέβαια, όλα τα δεδομένα μπορούν να μετα φερθούν απλά με τεχνολογία υπερύθρων με συσκευές, όπως π.χ.

το Smart Pix σε Η/Υ με πολλαπλές πλέον δυνατότητες στατιστικής ανάλυσης. Η ασφάλεια αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα των νέων αντλιών. Ποικιλία υπενθυμίσεων (π.χ. αλλαγή καθετήρα, μέτρησης γλυκόζης αίματος), προειδοποιήσεων (π.χ. υπο λειπόμενη ινσουλίνη, ημερομηνία λήξης εγγύησης, λήξης αντλίας, εξάντλησης ισχύος μπαταρίας) και συναγερμών, ηχητικών ή και με δόνηση είναι χαρακτηριστικά πλέον διαθέ σιμα στα περισσότερα συστήματα.

Ένα από τα πιο σημαντικά χαρακτηριστικά ασφάλειας είναι ο «συναγερμός φραγής» τον οποίο διαθέτουν όλες οι αντλίες με τη διαφορά ότι δεν είναι σε όλες το ίδιο «ευαίσθητος». Σήμερα υπάρχει ειδικό σύστημα ανίχνευσης φραγής που είναι εξαιρετικά ευαίσθητο και σημαίνει συναγερμό τόσο γρήγορα, ώστε, ακόμη και σε χαμηλό ρυθμό χορήγησης της ινσουλίνης, να μη «χάνονται» περισσότερες από 1,3 μονάδες ινσουλίνης, ποσότητα που σε καμία περίπτωση δεν εκθέτει το άτομο σε κίνδυνο διαβητικής κετοξέωσης. Υπέρ της αναζήτησης μεθόδων για την επίτευξη καλύτερης γλυκαιμικής ρύθμισης τάσσονται και τα συστήματα συνεχούς καταγραφής γλυκόζης (CGMS), τα οποία καταγράφουν τα δε δομένα της γλυκόζης κατά τις φυσιολογικές δραστηριότητες του ασθενούς, συμπεριλαμβανομένων των γευμάτων, της άσκησης, της εργασίας και του ύπνου. Μετά τη μεταφορά των δεδομένων από τη συσκευή παρακολούθησης στον υπολο γιστή, παράγεται μια πλήρης αναφορά της διακύμανσης της γλυκόζης. Περιέχει γραφήματα των επιπέδων της γλυκόζης ανά χρονική στιγμή και ανά ημέρα, συνοπτικά στατιστικά στοιχεία και ένα πλήρες αρχείο όλων των μετρήσεων και των καταγεγραμμένων συμβάντων.

Η αναφορά έχει πολλές εφαρμογές και μπορεί να χρησι μοποιηθεί επικουρικά για την εισήγηση τροποποιήσεων της θεραπευτικής αγωγής σε ασθενείς που παρουσιάζουν δυσκο λία στον έλεγχο της γλυκόζης και οι οποίοι έχουν προδιάθεση για συχνά επεισόδια υπογλυκαιμίας (συμπεριλαμβανομένης της απώλειας των προειδοποιητικών συμπτωμάτων και της επερχόμενης νυχτερινής υπογλυκαιμίας) και για ασθενείς που ξεκινούν θεραπεία με αντλία ινσουλίνης. Συνοψίζοντας. η τεχνολογική βελτίωση και αναβάθμιση των αντλιών χορήγησης ινσουλίνης οδήγησε σε αλματώδη αύξηση χρήσης τα τελευταία χρόνια. Σήμερα εκτιμάται ότι περισσότερα από 1.000.000 άτομα παγκοσμίως χρησιμοποιούν αντλίες ιν σουλίνης. Ο αριθμός αυτός αναμένεται να μεγαλώσει, καθώς τα νέα συστήματα συνεχούς έγχυσης ινσουλίνης σχεδιάζονται με γνώμονα τις ολοένα και αυξανόμενες σύγχρονες ανάγκες των ατόμων με διαβήτη.


Τεύχος 17 σελίδα 37 Πατήστε εδώ

Related Post